تضمین کیفیت چیست؟ اصول تضمین کیفیت؛ معایب و مزایا
تضمین کیفیت (QA) چیست؟
تضمین کیفیت (Quality Assurance) یک فرایند مدیریت کیفیت است که شامل ایجاد استانداردها، دستورالعملها و رویههایی برای جلوگیری از مشکلات کیفیت و حفظ یکپارچگی محصول یا خدمات در طول توسعه آن است.
تضمین کیفیت اغلب با کنترل کیفیت (Quality Control)، یکی دیگر از اجزای سیستم مدیریت کیفیت، اشتباه گرفته میشود. سیستم مدیریت کیفیت مجموعهای از روشها و ابزارهایی است که برای سازمانها این امکان را فراهم میکند تا تمام جنبههای مدیریت کیفیت، از جمله برنامهریزی کیفیت، تضمین کیفیت، کنترل کیفیت و بهبود کیفیت را مدیریت کنند.
تفاوت بین تضمین کیفیت (QA) و کنترل کیفیت (QC) چیست؟
تضمین کیفیت فرایندی گسترده برای جلوگیری از بروز مشکلات کیفی است. تیم QA در تمام مراحل توسعه محصول نقش دارد: تولید، آزمایش، بستهبندی و تحویل. در مقابل، کنترل کیفیت (QC) فرایندی محدودتر است. QC بر تشخیص اشتباهات، خطاها یا الزاماتی که در محصول رعایت نشدهاند تمرکز دارد.
دو تفاوت اصلی بین QA و QC عبارتند از:
1. عملکرد QA کنشی و عملکرد QC واکنشی است
تیم QA فعالانه و کنشی عمل میکند. آنها به دنبال کشف و رسیدگی به منابع بروز مشکلات کیفیت در محصول، مانند خطای انسانی در استفاده از مواد اشتباه هستند. این در حالی است که تیم QC به مشکلات مرتبط با کیفیت واکنش نشان داده و محصول را برای شناسایی اشتباهات آن یا اجزایی که مطابق با مشخصات ساخته نشدهاند، مورد بررسی قرار میدهد.
QC به دنبال کشف خطاهای کیفیت است، اما QA کشف و رفع مشکلاتی را دنبال میکند که منجر به خطاهای کیفیت میشود
2. QC بعد از توسعه محصول انجام میشود، اما QA فعالیتی مستمر است
تیم QC تستها و آزمایشهای خود را پس از ساخت محصول توسط تیم کنترل کیفیت انجام میدهد. بنابراین این تیم به دنبال کشف خطاها و اشکالات احتمالی در محصول است، قبل از آن که به دست مشتریان برسد. از سوی دیگر، تیم QA در طول فرایند توسعه محصول فعالیت دارد و همواره اطمینان حاصل میکند که هر جنبه از محصول در مسیر ارائه یک تجربه خوب به مشتریان قرار دارد.
محمدرضا گرجامی